SARIÇİÇEK METEORİTLERİ (BİNGÖL, TÜRKİYE)

SARIÇİÇEK METEORU

2 Eylül 2015 tarihinde,  saat 23:10 civarından, Bingöl’ün Sarıçiçek Köyü’ne, meteor düşmüştür. Bu olay ile ilgili olarak, Bingöl’den Tuğçe Özduman Hanım (TÖ) TÜBİTAK’ı aramıştır. TÖ, TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi’nden Murat PARMAKSIZOĞLU’na (MP) ulaşmıştır. MP ise Doç. Dr. Ozan ÜNSALAN’ı (OÜ) arayarak bu konuyla ilgilenmesi için bilgi vermiştir. OÜ ise, 2014 yılında Finlandiya-Helsinki’de gerçekleştirilen ACM2014  (Asteroids, Comets,Meteors) kongresinde tanıştığı NASA-SETI’den Astronom Dr. Peter JENNISKENS (PJ) ile temasa geçmiştir. OÜ daha sonra internet aracılığıyla Bingöl’deki bu olayın kayıtlarını araştırmaya başlamıştır. İlke Haber Ajansı’nın yöre halkıyla yaptığı ilk röportaja ulaşmıştır. OÜ haber ajansını arayarak yöre halkından Nezir ERGÜN (NE) ile temasa geçmiştir. Kendisine konu hakkında sorular sormuştur. PJ, bu süre zarfında OÜ’ye elinde örnek olup olmadığını sormuştur. OÜ ise ancak köylü ile temasa geçtikten sonra eline örnek geçeceğini belirtmiştir. OÜ, NE ile temasa geçtikten sonra NE, OÜ’ye İstanbul Üniversitesi adresine yaklaşık 27 gramlık bir örnek göndermiştir. Bunun üzerine OÜ, PJ’ye ilk önce bu örneğin fotoğrafını ve daha sonra da örneğin kendisini kargo yoluyla NASA-SETI’ye göndermiştir. PJ ve NASA’ya bağlı diğer kurumlarda meteoritin incelenmesine başlanmıştır. Bu sayede SARIÇİÇEK METEORU KONSORSİYUMU oluşturulmuştur. Bu süre içinde PJ, öncelikle İstanbul’a OÜ ile görüşmek ve planlama yapmak üzere gelme kararı almıştır. Aynı zamanda Bingöl Üniversitesi de konuya ilgi duymaya başlamış ve köye ulaşarak bazı örnekler toplamıştır. OÜ, Bingöl’e gitmeden önce konuyla ilgili olarak Bingöl Üniversitesi Fizik Bölümü başkanı Prof. Dr. İskender DEMİRKOL (İK) ile de temasa geçmiş ve kendisine kısa bilgi vermiştir. NASA tarafından yapılan incelemelerde ön bilgi olarak, Sarıçiçek meteorunun atmosfere girerken NASA’nın uyduları tarafından da tespit edildiği ve meteorun (ana parça) çapının yaklaşık 50cm büyüklüğünde olduğu, atmosferde yaklaşık 40 km’lik bir yükseklikte parçalandığı, oldukça dik bir şekilde düştüğü, parçalanma enerjisinin yaklaşık 0,07 kiloton civarında olduğu ve bir HED (Howardite, Eucrite, Diogenite) alt sınıfına ait, Howardite türü bir Akondrit olduğu tespit edilmiştir. Olayla ilgili olarak başta Bingöl Emniyet Müdürlüğü’nün ve Bingöl Üniversitesi’nin olay saatindeki kamera kayıtları, (yaklaşık 250 kamera) dikkatlice incelenmiş olup, gereken teknik analizler için veriler toplanmıştır. Yıldız arka plan görüntüleri, hem Bingöl Üniversitesi’nde hem de Muş Alparslan Üniversitesi Kampüsü’nde ilgili kameralar önünden tekrar pozlanmıştır.

28 Eylül = PJ-İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Seminer

29 Eylül = OÜ, PJ ve Yüksek lisans öğrencisi Ersin KAYGISIZ (EK)-Bingöl’e varış, Bingöl Üniversitesi Rektörü ile tanışma, 200 üzerindeki kamera kaydının incelenmesi

30 Eylül = Bingöl Üniversitesi’nde seminer.  Sarıçiçek köyünü ziyaret.  130 gramlık bir örneğin, NE tarafından,  PJ’ye Gamma Spektroskopik araştırma için teslim edilmesi.

1 Ekim = Muş Alparslan Üniversitesi ziyaret. 100’den fazla güvenlik kamerası kayıtlarının incelenmesi, Rektör vekili ile buluşma.

2 Ekim = Bingöl’e geri dönüş. Sarıçiçek köyünü tekrar ziyaret. NE ve ailesi ile buluşma. NE tarafından, köydeki meteorit örneklerinin, toplayan kişi, koordinat ve kütle bilgilerinin düzenlenen listeyi alma. (188 adet meteorite ait künyeyi içeren tablo), Bingöl Üniversitesi araştırma laboratuvarını ziyaret etme ve bilgi alma

3 Ekim = 20 kişilik bir ekiple alan taraması (yaklaşık 40km’lik bir alan “U” harfi şeklinde meteor saçılma alanı planına göre taranmıştır. Önceki meteor saçılma alanı belirleme stratejilerinde PJ’nin tecrübesi ve önerileri doğrultusunda, meteorun geliş doğrultusuna dik olacak şekilde bir tarama yapılmıştır.  Bugünkü aramada 8 adet yeni meteorit bulunmuş ve kayıt altına alınarak listelenmiştir. Ayrıca OÜ’nün bulduğu,  27,46 gramlık örnek ise, İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Müzesi’nde sergilenmek üzere “ÖRNEK TÜR” olarak belirlenmiştir.

4 Ekim = OÜ, PJ ve EK’ın İstanbul’a dönüşü

Sarıçiçek meteorunun yörüngesinin tayini, saçılma alanının bu bilgiler doğrultusunda belirlenmesi, meteoritlerin yapısal ve spektroskopik analizlerinin belirlenmesi çalışmaları sürmektedir.  Tüm bu bilgiler bir araya geldikten ve sonuçlar alınmaya başladıkça, buradaki resmi sayfamızdan, duyurular yapılmaya devam edecektir.

BU OLAYLA İLGİLİ OLARAK İLK GÜNDEN İTİBAREN, ÇALIŞMALAR TARAFIMIZDAN YÜRÜTÜLMEKTE OLUP (BELGELER VE YAZIŞMALAR İLE KANITLI), EN DOĞRU VE GÜNCEL BİLGİLERİN YİNE TARAFIMIZDAN DUYURULACAĞINI BELİRTİR, bu konu ile ilgili “tarafımıza ait olan ve burada yayınladığımız “ her bilginin ve görselin telif hakkının tarafımıza ait olduğunu saygılarımızla beyan ederiz. Sarıçiçek Meteoruna ait tüm ayrıntılar, tüm bilgiler netleştikten ve bilimsel analizler sonuçlandıktan sonra, bir televizyon programı ile en doğru şekilde açıklanacak ve basın duyurusu da yapılacaktır. Saygılarımla.

Doç. Dr. Ozan ÜNSALAN

Sarıçiçek Meteorite Consortium:

O.Unsalan (Lead) İstanbul Univ. Meteorite recovery, IR&Raman spectroscopy #22,179,15,21,183,182
P.Jenniskens SETI/NASA ARC Trajectory reconstruction, meteorite recovery #16
M.Zolensky NASA/JSC Petrography #12,14
Q. Yin University of California, Davis Isotope and trace element geochemistry #12,14
D.Sears NASA ARC Thermoluminescence
K.Welten Berkeley Univ. Radio isotopes
M.M.M.Meier ETH-Zurich Noble Gas Analysis #12
C.Maden ETH-Zurich Noble Gas Analysis #12
H.Busemann ETH-Zurich Noble Gas Analysis #12
J.M.Friedrich Fordham Univ. Composition Plots
D.P.Glavin NASA/Goddard Aminoacids #12,14
P.Kopplin Helmholtz Muenchen Mass spectroscopy
M.Laubenstein SanG Natural Gamma Ray Activity #26
T.Hiroi Brown University/NASA-JSC Reflectance Spectroscopy #12
V.Reddy Planetary Science Institute Dawn Related Reflectance Spectroscopy
P.Brown Univ.West Ontario Infrasound
D.Clark Univ.West Ontario Pre-Impact observations
D.Ostrowski NASA/ARC-SST
D.Prabhu NASA Atmospheric Entry and break-up
D.C.Burkhard NASA
K.Ziegler The Univ.of New Mexico Oxygen isotopic compositions #12,14
M.E.Özel Işık Univ. Age determination, Statistics&data extraction on Sarıcicek Lat-Long-mass data #238
G.Ö.Ildız İstanbul Kültür Univ. IR&Raman Spectroscopy #22,179,15,21,183
E.Kaygısız İstanbul Univ. Thin section&XRD&Petrography, met.recovery, statistics&data extracting on lat-long-mass data #18,179,15,21,183
M.Yeşiltaş Stony Brook Univ. IR&Raman&XANES #15,21,183
İ.Demirkol Bingöl Univ. Meteorite recovery, XRD, ICP-MS, IR #20,23,194
İ.Y.Erdoğan Bingöl Univ. Meteorite recovery, XRD, ICP-MS, IR #20,23,194
A.Ş.Bengü Bingöl Univ. Meteorite recovery, XRD, ICP-MS, IR #20,23,194
M.Oshtrakh Ural Federal Univ. Mössbauer spectroscopy, XRD,SEM&EDS,Optical Microscopy #181
A.Maksimova Ural Federal Univ. Optical Spectroscopy, Mössbauer spectroscopy, SEM&EDS #181
A.V.Chukin Ural Federal Univ. XRD #181
V.A.Semionkin Ural Federal Univ. Mössbauer spectroscopy #181
M.S.Karabanalov Urral Federal Univ. SEM&EDS #181
S.Öngen İstanbul Univ. Petrography, thin sections and XRD #182, 179, 327
İbrahim Uysal Karadeniz Tech. Univ. EMPA,RAMAN,BSE,Laser ablation-ICPMS #22,182
Melanie Kaliwoda Min.Stat. Coll.Munchen Raman Spectroscopy #22,182
Matt Sanborn University of California, Davis Isotope and trace element geochemistry #12, 14
Magdalena Huyskens University of California, Davis Isotope and trace element geochemistry #12, 14
Doug Rowland University of California, Davis X-Ray tomography #12, 14
Ken Verosub University of California, Davis Magnetic Properties (Paleomagnetic) #12, 14
H.L.McLain NASA/Goddard Aminoacids #12, 14
J.P.Dworkin NASA/Goddard Aminoacids #12, 14
J.E.Elsila NASA/Goddard Aminoacids #12, 14
T.Glotch Stony Brook Univ. IR&Raman&XANES #15,21,183
Viktor Hoffmann Univ. Munich #22,182
Karl Wimmer Rieskratermuseum #22,182
Rupert Hochleitner Univ. Munich #22,182
J. Arnold NASA
M. Boslough Airburst Modelling
Caroline Gi Infrasound Analysis
Katie Bryson Crack Analysis
C. Altunayar Ege University TGA/DSC/DTA Analysis #55 fragments
Z. Terzioglu Ankara University Statistics&data extraction on Sarıcicek Lat-Long-mass data